Opublikowano:

Pacynki i zabawy paluszkowe – jak przygotować malucha do pisania?


Co to jest motoryka mała i jak prawidłowo wspierać jej rozwój? Jak samodzielnie wykonać pacynkę i wykorzystać ją do stworzenia ciekawego projektu? Jak wspierać grafomotorykę i prawidłowe nawyki pisarskie?

W 10 krokach przedstawię Ci atrakcyjny scenariusz zabawy ze szczególnym naciskiem na wspieranie rozwoju motoryki małej. Podsunę Ci ciekawy pomysł na spędzenie szarego, deszczowego popołudnia w duchu wspólnej relacji i zabawy, dzięki której dowiesz się jak zachęcić zniechęconego malca do pisania, albo (jeśli Twoje dziecko jeszcze nie jest na etapie pisania) w jaki sposób przygotować małą rączkę do późniejszej nauki pisania.

Zapraszam do lektury!

Co to jest motoryka mała i jak prawidłowo wspierać jej rozwój?

Motoryka mała oznacza sprawność dłoni i palców. Motoryka nie jest nam dana z góry, kształtujemy ją poprzez świadome i zaplanowane działania z zewnątrz, poprzez interakcję i kontakt. Sprawne dłonie i paluszki to najlepsze przygotowanie ręki do nauki pisania (grafomotoryka). Istotną rolę pełnią tutaj prawidłowo dobrane ćwiczenia.

Motoryka mała rozwija się wraz z wiekiem, niemowlę będzie więc zaciskało paluszki na dłoni dorosłego, chwytało zabawki, a starsze dziecko z łatwością będzie posługiwało się sztućcami, kredką, czy długopisem. Żeby te przejawy sprawności motoryki małej mogły mieć miejsce musimy odpowiednio wspierać jej rozwój.

Przypomnijmy sobie szkołę: naukę literek, przepisywanie z tablicy, szlaczki, kolorowanki, kuleczki z bibuły. Nie każdy to lubił, ale robił. Dziś to trochę już wytarte metody wspierania zdolności manualnych, przy których dzieci zwyczajnie się nudzą. Metody statyczne przestały być skuteczne, ławka szkolna przestała wystarczać. Do zabawy więc należy włączyć naturalną dziecięcą ciekawość świata oraz ruch. Zabawy oparte na tej diadzie są doskonałe także do kształtowania sfery społecznej dzieci.

U młodszych dzieci świetnie sprawdzają się zatem zabawy paluszkowe, u starszych natomiast wszelkiego rodzaju wydzieranki, lepienie z plasteliny, zapinanie i odpinanie zamków, guzików, zawiązywanie i rozwiązywanie supełków, zakręcanie i odkręcanie kurków. Jednak pojedyncze ćwiczenia nie dają takiego efektu jak ich połączenie w zabawie, w relacji z drugim człowiekiem.

Jak samodzielnie wykonać pacynkę i wykorzystać ją do stworzenia ciekawego projektu?

W zaproponowanej przeze mnie zabawie skupimy się na rozgrzewce paluszków i dłoni. W tym celu przygotujemy pacynki z rękawiczek. Zabawę tę można dowolnie modyfikować w zależności od ilości dzieci, wieku dzieci, wymyślać jej różne kombinacje, dodawać kolejne elementy. Dzieci, które nie potrafią pisać uzyskują świetną bazę kształtowania się umiejętności manualnych, a starsze zdobędą dobrą rozgrzewkę.

Potrzebujesz:

Rękawiczki,
Ruchome oczy (możesz też je wykonać z dzieckiem samodzielnie z czarno-białej tektury),
Kawałek łańcucha świątecznego na grzyweczkę,
Kawałek różowej tektury na języczek,
Nożyczki do wycinania języczka i grzywki,
Klej na gorąco lub igła i nitka.

Krok 1 Pozwól dziecku zadecydować co to będzie. Jeśli nie ma pomysłu, możesz zaproponować np. pająki lub potworki.

Krok 2 Pozwól swojej pociesze ozdobić pacynkę według swojego pomysłu. Zachęcaj do układania oczu, zrobienia grzyweczki, wycięcia języczka.

Krok 3 Zrób też swoją pacynkę. Wejdź w kontakt z dzieckiem. Opowiadaj co robisz i zachęcaj do opowiadania.

Krok 4 Zaproponuj, że pomożesz w poprzyklejaniu elementów (lub ich przyszyciu). Ponieważ klej jest gorący, a igła jeży ostry grzbiet.

Krok 5 Przedstawcie swoje projekty. Zachęcaj dziecko do mówienia o swojej pacynce. Stawiaj pytania otwarte: Dlaczego twój pajączek ma taką długą grzywkę? Co będzie robił twój pajączek? Jak myślisz, jak spędzają dzień pajączki? Wymyślcie razem imiona dla pacynek.

Krok 6 Zbudujcie teatrzyk. Wystarczy niewiele. Ustawcie stolik kawowy na środku pokoju. Nakryj stolik kocem lub długim obrusem. Przed stołem ustaw kilka krzeseł. Zawołaj domowników lub skorzystaj z pluszaków (niech będą waszą widownią).

Krok 7 Zbuduj scenografię. Na stoliku połóż kwiat doniczkowy, niech posłuży za gęsty las, egzotyczny ogród lub zieloną łączkę. Ustaw klika zabawek, które masz pod ręką – np. edukacyjna kostka jako plac zabaw, drewniana kolejka z kilkoma torami, kuleczka zrobiona z foli aluminiowej, kolorowe miasteczko zbudowane z klocków drewnianych itp.

Krok 8 Załóżcie pacynki na dłonie i nauczcie się chodzić jak pająki. Przebierajcie paluszkami, skaczcie, tańczcie, skradajcie się i turlajcie.

Krok 9 Zróbcie przedstawienie. Załóżcie na dłonie pacynki. Schowajcie się za stołem i wyobraźcie sobie, że od tej chwili wiedziecie pajęczy żywot. Budzicie się wcześnie rano, przeciągacie swoje pajęcze nogi, uprawiacie pajęczą poranną gimnastykę i biegniecie na pajęczy plac zabaw położony tuż przy egzotycznym ogrodzie. Na placu zabaw gracie srebrzystą piłką z pyłu kosmicznego i wesoło rozmawiacie. Potem wsiadacie do kolorowej kolejki i jedziecie do miasteczka na pyszne lody.

Zachęcaj dziecko do rozmów, umówcie się na konwencję, ustalcie role, rozmawiajcie spontanicznie. Pozwalaj dziecku przejmować pałeczkę w zabawie. Pytaj: To dokąd teraz idziemy? W co się pobawimy? Bądź uważnym rodzicem, jeśli dziecko ma kłopot delikatnie zachęcaj i podpowiadaj: A może byśmy czymś pojechali? Ale czym? Nie mam pomysłu, a ty co myślisz mój drogi pajęczy przyjacielu? Przy okazji przemycaj wątki edukacyjne. Wyjaśnij co to jest scenografia, scena, dialog, widownia.

Krok 10 Po skończonym przedstawieniu zasiądźcie przy kartce papieru i spróbujcie razem ułożyć krótki rymowany wierszyk o pajączkach. Jeśli Twoje dziecko uczy się pisać zachęć je do samodzielnego napisania tekstu. A może możecie zrobić kolaż, wycinając wyrazy z gazet i ozdabiając je rysunkami?

Dzięki wspólnej pajączkowej zabawie:

  • Wspierasz rozwój motoryki małej (ćwiczenie paluszków i gimnastyka dłoni),
  • Wzmacniasz poczucie własnej wartości i sprawczości swojej pociechy (umiem, potrafię, wykonałem coś sam),
  • Rozwijasz zdolność swobodnej wypowiedzi i wyobraźnię (spontaniczne odgrywanie roli i prowadzenie dialogu),
  • Sprzyjasz budowaniu relacji rodzic-dziecko (wspólna zabawa, podążanie we wspólnym kierunku, koncentracja na zadaniu),
  • Wspierasz rozwój grafomotorki (zachęcanie do pisania wymyślonej rymowanki. Pamiętajmy, że dziecko chętniej napisze tekst, którego jest współautorem niż tekst wskazany przez rodzica odgórnie),
  • Wspierasz naukę poprzez interakcję i ruch (wspólne budowanie scenografii, wymyślanie wierszyka, nauka chodzenia jak pająki).

Zabawę przeprowadziłam w jednej ze szkół podstawowych. Dzieci, które mają na co dzień sporą trudność w skupianiu uwagi nagle zaczęły w zabawie podążać za proponowanymi ćwiczeniami. Potrafiły zaskoczyć odpowiedziami i perspektywą postrzegania. Jedne z pająków więc miały po dwie pary oczu, inne tylko parę. Jedne miały języczek nad oczami, a inne po przeciwnej stronie dłoni, od wewnątrz, a jeszcze inne miały grzywkę na brzuszku, ponieważ tak naprawdę były ptaszkami i wcale nie miały grzywki tylko puch.

Etap występów wyszedł bardzo dobrze! Dzieci były zachwycone i nie miały kłopotu z wejściem w rolę pająków. Do tego stopnia, że planujemy pajączkowe przedstawienie dla szerszego grona. Pajączkowe rączki nie miały ochoty schodzić ze sceny, na widowni szalały gromkie brawa, a za kulisami niecierpliwiła się już druga drużyna aktorów.

Dzieci zaskoczyły mnie także swoją pomysłowością i łatwością ułożenia krótkiej rymowanki. Wspólnie zasiedliśmy do stolika, aby poćwiczyć grafomotorykę. Nie było protestów. Rozgrzane dziecięce rączki i paluszki, po tak przygotowanej gimnastyce z ochotą zapisały wymyślony samodzielnie tekst – a to jest nasz wielki mały sukces! I nic tak nie cieszy i nie integruje grupy jak wspólne przeżywanie tych wielkich małych sukcesów.

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *